TERAPIA POZNAWCZO–BEHAWIORALNA (CBT) NALEŻY DO NAJLEPIEJ PRZEBADANYCH I NAJSKUTECZNIEJSZYCH METOD LECZENIA DEPRESJI ORAZ ZABURZEŃ LĘKOWYCH. DZIŚ NIE OGRANICZA SIĘ JUŻ WYŁĄCZNIE DO ROZMOWY W GABINECIE. CORAZ CZĘŚCIEJ WSPIERAJĄ JĄ SMARTFONY, APLIKACJE I NOWOCZESNE TECHNOLOGIE. TO SPRAWIA, ŻE WIELE TECHNIK TERAPEUTYCZNYCH MOŻNA STOSOWAĆ ZARÓWNO PODCZAS SPOTKAŃ STACJONARNYCH, JAK I NA ODLEGŁOŚĆ.
Pandemia COVID–19 znacząco przyspieszyła rozwój psychoterapii online. Od początku pandemii programy bezpłatnej zdalnej pomocy psychologicznej rozwija również Fundacja Twarze Depresji. Z konsultacji online mogą korzystać dzieci i młodzież, dorośli oraz seniorzy. Taka forma wsparcia pozwala dotrzeć do osób mieszkających w miejscach, gdzie dostęp do psychologów i psychoterapeutów jest ograniczony lub nie ma go wcale. Dla wielu pacjentów jest to jedyna możliwość skorzystania z profesjonalnej pomocy bez konieczności wielogodzinnych dojazdów czy długiego oczekiwania na wizytę. Dla wielu pacjentów rozmowa z terapeutą we własnym domu oznacza także większy komfort i poczucie bezpieczeństwa.
Aplikacje wspierające terapię
Jednym z najprostszych narzędzi są elektroniczne dzienniki nastroju. Użytkownik codziennie zapisuje swoje emocje, poziom stresu i ważne wydarzenia. Z czasem łatwiej dostrzega, co wpływa na jego samopoczucie – na przykład że gorszy nastrój pojawia się po nieprzespanej nocy lub przed egzaminem. Taka samoobserwacja jest ważnym elementem terapii poznawczo–behawioralnej.
Coraz większą rolę odgrywają także aplikacje wykorzystujące sztuczną inteligencję. Mogą prowadzić krótkie rozmowy, pomagać rozpoznawać negatywne schematy myślenia oraz proponować ćwiczenia terapeutyczne i techniki relaksacyjne. Nie zastępują psychoterapeuty, ale mogą wspierać pacjenta między sesjami.
Dostępne są również aplikacje dla osób zmagających się z lękiem. Oferują ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne oraz pomagają stopniowo oswajać sytuacje wywołujące niepokój. Zachęcają też do regularnej pracy nad sobą i monitorowania postępów.
Wirtualna i rozszerzona rzeczywistość
Jednym z najbardziej innowacyjnych rozwiązań jest wirtualna rzeczywistość (VR). Dzięki specjalnym goglom pacjent może znaleźć się w bezpiecznie kontrolowanym, komputerowo wygenerowanym otoczeniu, np. na pokładzie samolotu, na wysokim budynku czy w tłumie ludzi. Technologia ta jest wykorzystywana głównie w terapii ekspozycyjnej, która pomaga stopniowo oswajać lęk i radzić sobie z nim.
Coraz częściej wykorzystuje się także rozszerzoną rzeczywistość (AR). W przeciwieństwie do VR nie odcina ona użytkownika od otoczenia, lecz nakłada na rzeczywisty obraz dodatkowe informacje i wskazówki. Dzięki temu pacjent może wykonywać ćwiczenia terapeutyczne w swoim codziennym środowisku, korzystając ze smartfona lub specjalnych okularów.
Inteligentne zegarki i opaski
Psychoterapię wspierają również takie urządzenia jak smartwatche, opaski sportowe czy inteligentne pierścienie. Monitorują tętno, sen, aktywność fizyczną i tak dostarczają cenne informacje o funkcjonowaniu organizmu. Pozwala to łatwiej zauważyć zależność między stresem, snem i samopoczuciem, a tym samym lepiej planować działania terapeutyczne.
Nowe technologie nie zastępują psychoterapeuty. Mogą jednak zwiększać dostępność pomocy, ułatwiać systematyczną pracę nad sobą i wspierać leczenie również poza gabinetem. To sprawia, że terapia poznawczo–behawioralna staje się bardziej dostępna, elastyczna i lepiej dopasowana do potrzeb współczesnych pacjentów.
